Metoda na Podszywacza – jak działają oszuści
Podszywanie się pod bliską osobę to obecnie jedna z najczęściej zgłaszanych metod oszustw internetowych. Przestępcy wykorzystują słabo zabezpieczone konta w mediach społecznościowych – bez silnych haseł i dwustopniowego uwierzytelniania – aby przejąć dostęp do profilu ofiary.
Po uzyskaniu kontroli nad kontem oszust kontaktuje się ze znajomymi właściciela profilu, prosząc o pilną pomoc finansową. Najczęściej wykorzystuje do tego kod BLIK, który, po zatwierdzeniu transakcji, prowadzi do natychmiastowej utraty pieniędzy. Mechanizm manipulacji opiera się na zaufaniu, pośpiechu oraz emocjach, które ograniczają czujność odbiorcy.
Edukacja i profilaktyka kluczem do bezpieczeństwa
Głównym bohaterem kampanii jest Kuba Podszywacz – fikcyjna postać stworzona po to, aby w przystępny sposób pokazać, jak działają oszuści w sieci – od przejęcia konta, przez manipulację w rozmowie, aż po moment zatwierdzenia transakcji w aplikacji bankowej.
– Kampania uświadamia, że ryzyko pojawia się znacznie wcześniej niż w momencie płatności – zaczyna się na niezabezpieczonym profilu społecznościowym, które można ochronić choćby dodatkowym potwierdzeniem logowania. W działaniach z Kubą Podszywaczem pokazujemy ten schemat krok po kroku: od włamania na konto, przez manipulację w rozmowie, aż po moment, w którym użytkownik widzi w aplikacji bankowej kwotę, odbiorcę płatności i ma szansę powiedzieć „stop”. System BLIK został zaprojektowany tak, aby maksymalnie chronić użytkownika, dlatego każdy etap jest w pełni przejrzysty, a wszystkie operacje wymagają świadomego potwierdzenia – mówi Krzysztof Ziewiec, dyrektor departamentu marketingu i PR w Polskim Standardzie Płatności, operatorze BLIKA.
Komenda Główna Policji włącza się w kampanię m.in. poprzez publikację i nagłaśnianie w social mediach materiałów edukacyjno-profilaktycznych, których celem jest ograniczenie liczby przestępstw przeciwko mieniu popełnianych w cyberprzestrzeni.
– Oszustwa polegające na podszywaniu się pod znajomych to obecnie jedno z popularnych zagrożeń w sieci. Każdego dnia przyjmujemy zgłoszenia od osób, które straciły oszczędności w wyniku manipulacji prowadzonej przez przestępców. Dlatego działania edukacyjne, realizowane we współpracy z partnerami instytucjonalnymi i sektorem finansowym, są niezwykle istotne. Świadomy użytkownik to użytkownik bezpieczniejszy – podkreśla podinsp. Ewelina Mączkorowska, Dyrektor Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej KGP.
Dwustopniowe logowanie – proste narzędzie, realna ochrona
Jak pokazują badania Kantar przeprowadzone na zlecenie BLIKA, choć 8 na 10 badanych słyszało o dwustopniowym logowaniu, nadal 20 proc. nie wie, na czym ono polega. 64 proc. respondentów deklaruje, że korzysta z 2FA, a ponad połowa ocenia bezpieczeństwo swoich kont jako dobre, choć wymagające dalszego wzmocnienia. Tymczasem na wielu popularnych platformach dodatkowe zabezpieczenia wciąż są jedynie opcją, a nie standardem, co sprzyja działalności przestępców.
– Bezpieczeństwo użytkowników nie powinno zależeć wyłącznie od ich wiedzy i czujności. Dwuskładnikowe uwierzytelnianie powinno stać się standardem, szczególnie w usługach takich jak komunikatory, poczta e-mail czy serwisy społecznościowe. Połączenie mocnych zabezpieczeń po stronie platform i świadomych reakcji użytkowników znacząco ograniczyłoby skuteczność Podszywaczy – dodaje Anna Koral-Zagórska, zastępczyni dyrektora departamentu bezpieczeństwa w Polskim Standardzie Płatności.
#StopPodszywaczom – wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa
Kampania „Metoda na Podszywacza” ma charakter wieloetapowy. Jej elementem jest strona internetowa podszywacze.pl, na której znajdują się materiały edukacyjne, filmy oraz praktyczne wskazówki dotyczące rozpoznawania prób oszustwa. Działania będą prowadzone również w internecie, telewizji i kinach.
Jak się chronić:
- nigdy nie podawaj danych logowania do bankowości internetowej i nie udostępniaj jakichkolwiek kodów nikomu – przekazane dane, trafiają do przestępców, którzy logują się i wysyłają dyspozycję;
- jeśli ktoś prosi cię o jakikolwiek przelew, to ZAWSZE upewnij się, czy dana osoba rzeczywiście wysłała do ciebie taką wiadomość. Zanim dokonasz przelewu po prostu zadzwoń i zapytaj, czy ktoś potrzebuje twojego wsparcia finansowego;
- zwracaj uwagę na nietypowy język, błędy w wiadomości – to często sygnały ostrzegawcze;
- nie instaluj aplikacji ani nie klikaj w linki przesyłane w wiadomościach – aplikację pobieraj tylko z zaufanych sklepów (App Store, Google Play);
- dbaj o bezpieczeństwo swojego telefonu – aktualizuj system i aplikacje oraz używaj legalnego programu antywirusowego;
- zblokuj PESEL m.in. korzystając z aplikacji mObywatel;
PAMIĘTAJ! Nigdy nie przekazuj pieniędzy obcym osobom.
Jeżeli zostałeś oszukany:
Natychmiast skontaktuj się z bankiem, aby zablokować transakcję lub dostęp do konta. Zgłoś sprawę na Policję. Warto również zabezpieczyć zrzuty ekranu i wiadomości, które mogą pomóc w ustaleniu sprawców.
Każdy może stać się celem cyberprzestępców. Zachowanie czujności, weryfikowanie kontaktów i ostrożne korzystanie z nowych technologii to najskuteczniejszy sposób ochrony przed oszustami. Policja, ani żaden urzędnik nigdy nie prosi o przekazanie kodów, danych do logowania czy instalowanie dodatkowych aplikacji.
Zachowaj czujność – jedna chwila nieuwagi może kosztować utratę oszczędności.
Hasłem kampanii jest #StopPodszywaczom.
